Achter Lenin’s bureau

De laatste dag in Rusland is alweer aangebroken. De Hermitage uitgebreid bewonderd, geshopt op het Nevski Prospekt,het Petershof bewandeld en verschillende literaire cafés aangedaan. St Petersburg heeft veel schrijvers, dichters en filosofen gehad – literaire zoals Poesjkin, Gogol en Dostojevski. Niet altijd even gemakkelijke boeken die meestal doordrenkt zijn door melancholie, depressie of waanzin. Desalniettemin, leuke voorbereiding voor de reis en sowieso is de culturele geschiedenis en architectuur overweldigend in deze stad. St Petersburg maakt grote indruk op me en mijn nieuwsgierigheid wordt voortdurend geprikkeld. Bovendien is er één Rus die me blijft intrigeren, zijn beeltenis heeft ons achtervolgd van Moskou tot in ieder armetierig gehucht ook hier in St Petersburg staat hij fier. Jawel, de standbeelden van Vladimir Lenin groette ons overal.

Standbeeld van Lenin in Moscou

Standbeeld van Lenin in Moscou

In mijn reisgids is slechts een kleine alinea gewijd aan het ‘Smolny Instituut’, het heeft me wel nieuwsgierig  gemaakt evenals de connectie met Lenin. Daarom besluiten Paulien en ik dit – buiten de toeristische paden – gelegen centrum te gaan bezoeken. Pas later wordt de betekenis van dit instituut  voor de Russische geschiedenis ons echt duidelijk. In de 18e eeuw had Catharina de Grote het instituut gesticht als streng meisjes internaat voor notabele jongedames. In 1917 verjaagde de Bolshevik revolutionairen de dames, de revolutionairen maakten van het instituut hun hoofdkantoor. Later, toen de Douma naar Moskou verhuisde werd het gebouw stadhuis en kantoor van de burgemeester van St Petersburg. Op de gok probeerde we of we er in mochten, interessant toch. Het bleek een merkwaardige vraag te zijn, want aanvankelijk werden we met grote argwaan aangekeken. Wat wilden dit duo in reizigerskloffie in godsnaam? Taal was ook nog eens een belemmering. Mijn verhaal over Lenin en  de deftige meisjes bezorgde een nog groter vragend voorhoofd van de ambtenaar. Uiteindelijk werden onze tassen doorzocht en moesten wij drie keer door de detectiepoortjes wandelen. Waarschijnlijk kwamen we toch geloofwaardig over, onze paspoorten nam de ambtenaar in bewaring en hij belde met iemand. We stonden ‘binnen’, alhoewel ,iets vreeswekkends had het wel… en nu? Een alleraardigste mevrouw die goed Engels sprak kwam ons uiteindelijk ophalen.

Meisjes Internaat Smolney

Meisjes Internaat Smolney

Allereerst werden we begeleid naar haar kantoor; alsof je terug stapt in de jaren zestig! Een degelijke typemachine schittert op het bureau, oude sjofele archiefkastjes en bruin-oranje gebloemde gordijnen. Ik vroeg bescheiden of ze ook met een computer werkte, het antwoord was ontkennend. Goh… we leven nu in het jaar 2000 en de digitale ontwikkelingen gaan momenteel in een sneltreinvaart. KGB, controle en spionnen dat hoort toch bij de Russen en dan geen computers… apart. Onze chaperonne vertelde ons dat zo rond de duizend mensen op dit gemeentehuis werkten, daarom werden we extra gecontroleerd, voor de veiligheid van hun werknemers. Had ik niet over nagedacht, dat wij mogelijk de staatsveiligheid in geding konden brengen. We werden bevolen naar haar te luisteren en ongehoorzaamheid zou niet getolereerd worden. ‘Natuurlijk’ antwoordde wij braaf! Na het kopje thee, leidde de dame ons door eindeloos lange gangen, intussen uitgebreid vertellend over de Smolny geschiedenis. Ze was echt heel aardig. Ze bleek bereidwillig te zijn en we mochten veel; zoals naast foto’s nemen mochten we óók op geschiedeniswaardige plekken poseren, lopen en zitten.

Albast lamp aula Smolny instituut

Albast lamp aula Smolny instituut

Eerst arriveren we in een enorme aula. Voorin staat een ogenschijnlijk modern en grandioos podium, erachter hangt een buitengewoon groot schilderij van Lenin. Dit is HÈT podium waar Lenin in 1917 de constitutie uitsprak en in oktober de revolutie aankondigde. Jeetje! Maar mogen wij ook daarachter staan? Jazeker. Én foto’s, al ‘prekend’ achter de katheder? Jazeker. Sodeju! Lenin torent kolossaal achter me, naast zijn portret beiderzijds de constitutietekst uit 1917 op marmer. Indrukwekkend is het wel, ik ga er vanzelf trotser van staan met vooruit gestoken borstkas. Alhier staand op het podium zijn de oude albast kroonluchters nog beter te bewonderen. Enorme schalen als Ufo’s waaronder zes satelliet schalen bungelen. Deftig wel.

Achter Lenin's bureau

Achter Lenin’s bureau

We vervolgen onze tocht over afgesleten lopers en donkere houten gelambriseerde gangen. Uiteindelijk komen we aan bij kamers waar we over gelezen hadden, al was het onmogelijk van te voren een voorstelling van te maken. Dit was het privé domein van een wereldberoemde man. De drie kamers staan er nog bij alsof meneer Lenin even is gaan lunchen. Jeetje, zo wordt je terug gekatapulteerd in de geschiedenis, ruim 80 jaar; dit besef zorgt wel voor opwinding. Eerst inspecteren we de kamer van Lenin’s secretaresse en administrateur. Daarna stappen we eerbiedig zijn kantoor in. Op het kolossale houten bureau liggen manuscripten met ZIJN pen ernaast. Een telefoon, type begin 20e eeuw, pronkt ons met doorkiesnummer 897 toe. Hoe zou hij opgepakt hebben; “Vladimir” of “Lenin” of gewoon “JA!”?? De bureauaccessoires doen me denken aan het deftige bureau van mijn opa; wanneer ik nauwkeurig het vloeiblok bewonder is het handschrift van Lenin in spiegelbeeld te zien. Ook hier mogen we even achter het bureau op ‘zijn’ stoel zitten! Onze begeleidster is behulpzaam en wil ons wel op de kiek zetten – zogenaamd drukdoende telefonerend met een collega revolutionair. We blijven serieus.  De privé vertrekken  waar Lenin en zijn vrouw ruim een jaar gewoond hebben, zijn erg sober. Een eenvoudige zitkamer met 2 wit beklede fauteuils en in de slaapkamer is het bed maar een eenvoudig metalen spijlenbedje. Echt spartaans. Het is nauwelijks te bevatten wat hier gaande was, daarvoor is mijn kennis van het communisme en Lenin zijn werken te minimaal. Dat het bijzonder is waar wij staan is ons meer dan duidelijk, een plek waar weinig toeristen daadwerkelijk komen. Wanneer ik nu op internet kijk heet het door ‘Tripadvisor’ “Historical and Memorial Museum Smolny” en zijn Lenins kamers, netjes en als museum ingericht en onderdelen afgeschermd, achter een touw of onder glas. Times have changed….

Bureau secretaresse - Zitkamer - slaapkamer Lenin

Bureau secretaresse – Zitkamer – slaapkamer Lenin

In een ratelende trolleybus gaan we terug naar het stadscentrum, bij het bekende Isaac plein stappen we uit. Vervolgens lopen we langs het kanaal voor de laatste keer naar de ‘Idiot’ (zo te zien op de website inmiddels heel wat deftiger geworden). Nee, ‘de idioot’ is geen mens maar een literair café, op Dostoevsky’s boek ‘Idiot’ geïnspireerd. Een knus café tussen een allegaartje aan meubels, backgammon en schaakstenen, boeken en kranten. Er heerst een gezellige drukte. We bestellen voor het laatst blinis met dikke klodders kaviaar en zure room. Zou Lenin dit toen ook gegeten hebben en Dostoevsky zijn boeken gelezen hebben?

achter-lenins-bureauweb

Smolney Instituut

Smolney Instituut

Beeld van Lenin voor Smolney Instituut

Beeld van Lenin voor Smolney Instituut

Lenin op een gevel

Lenin op een gevel

Debateren

Debateren

Schilderij van Lenin in de aula

Schilderij van Lenin in de aula

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s